Đọc kỹ này nhé: bạn không yêu sai người đâu, bạn đang yêu lại một mô thức cũ mà cái đầu tuổi thơ bên trong bạn từng học được từ lúc bạn chưa biết yêu là gì cơ. Từ 0 đến 7 tuổi, tất cả những gì bạn thấy, nghe và cảm nhận trong gia đình đều trở thành bản mẫu đầu tiên về tình yêu trong vô thức. Và đáng sợ là nếu bạn từng bị bỏ rơi, không được lắng nghe và cố làm mọi thứ để được yêu… thì giờ đây khi yêu, bạn vẫn đang lặp lại y chang điều đó và tất cả bắt đầu từ BẢN MẪU GẮN BÓ.

John Bowlby cha đẻ của thuyết gắn bó đã chỉ ra: trải nghiệm của một đứa trẻ với cha mẹ sẽ tạo ra 4 kiểu gắn bó và kiểu nào trong số đó sẽ chi phối mọi cách yêu của bạn sau này: nếu được yêu đúng cách → bạn yêu bình thường, nếu từng bị thương → bạn yêu để tự cứu mình và đó là lý do dù bạn thông minh, thành đạt, độc lập… vẫn yêu sai như thường.

4 kiểu gắn bó và cách nó điều khiển mối quan hệ:

1. Gắn bó an toàn: tôi nghĩ chỉ có 30% người có được kiểu này. Là những người lớn lên trong tình yêu ổn định, được công nhận và lắng nghe → Họ tin rằng mình xứng đáng được yêu và người khác đáng để tin. Biểu hiện khi yêu của họ: 
- Không sợ cam kết
- Biết giao tiếp cảm xúc
- Giải quyết mâu thuẫn chín chắn
- Không chơi trò im lặng để trừng phạt

2. Gắn bó lo âu: khi bạn được yêu nhưng không đều đặn, khi người lớn yêu bạn hôm nay nhưng lại lạnh nhạt vào ngày mai → Bạn học được mình đáng yêu nhưng người khác sẽ bỏ mình bất cứ lúc nào. Biểu hiện khi yêu:
-  Luôn cần xác nhận, nhắn tin không trả lời là bắt đầu overthinking
-  Sợ bị bỏ, nên bám víu và dễ ghen
-  Nhẫn nhịn quá mức để giữ người lại

3. Gắn bó tránh né: khi cha mẹ bạn lạnh lùng hoặc quá bận hoặc vô cảm với cảm xúc của bạn → bạn học được yêu là phiền, là mệt độc lập hay là an toàn nhất. Biểu hiện khi yêu:
- Sợ thân mật, né cam kết
- Luôn giữ khoảng cách cảm xúc
- Cần bạn nhưng không nói thương bạn nhưng không thể hiện

4. Gắn bó hỗn loạn: khi bạn lớn lên trong tổn thương sâu sắc, bị bỏ rơi, bạo hành hoặc có cha mẹ bất ổn → bạn vừa muốn được yêu và vừa sợ bị yêu. Biểu hiện khi yêu:
- Mối quan hệ như tàu lượn siêu tốc: yêu, ghét, cãi, bỏ, quay lại
- Bị cuốn vào drama nhưng không dứt ra được
- Hút phải người độc hại như bị thôi miên

Vậy những gì từ cấu trúc gia đình tạo ra tổn thương?

- Bố mẹ ly hôn: bạn nghĩ mình là lý do họ rời bỏ nhau → Lớn lên, bạn sợ cam kết, dễ cảm thấy không đủ tốt.
- Nhà có quá nhiều cãi vã: bạn thấy yêu là mệt, yêu là phải tranh đấu → yêu đúng người thì thấy chán, yêu sai người thì tưởng là đúng gu.
- Tình yêu có điều kiện: con giỏi mẹ mới thương → yêu cũng phải cố, phải ngoan, phải hoàn hảo thì mới được giữ lại.
- Bị bỏ rơi về cảm xúc: bố mẹ ở đó nhưng không lắng nghe → lớn lên, bạn không biết cách nói ra nhu cầu và cũng không biết đòi hỏi sự quan tâm
- Bị ngược đãi hoặc bạo lực: bạn tin rằng mình không đáng được yêu → nên khi người ta tử tế bạn sẽ nghi ngờ, khi người ta tệ bạn chịu đựng.
- Mất người thân sớm: bạn sợ mất, sợ chia ly → dễ trở nên quá phụ thuộc trong tình cảm, không chịu nổi khoảng cách.

TÁI DIỄN LẠI NỖI ĐAU KHÔNG PHẢI VÌ MUỐN, MÀ VÌ VÔ THỨC THẤY QUEN THUỘC: có một cơ chế trong não gọi là lặp lại để sửa, bạn vô thức chọn người giống với người từng khiến bạn đau để mong lần này kết thúc sẽ khác. Nhưng không bao giờ khác cả → Bạn không thể xử lý tổn thương tuổi thơ bằng cách cố làm cho người khác yêu mình được

VÔ THỨC TỔN THƯƠNG ĐANG CHỌN NGƯỜI YÊU GIÚP BẠN:
- Nếu tuổi thơ của bạn từng bị bỏ rơi → bạn sẽ chạy theo người không cần bạn
- Nếu tuổi thơ từng bị la mắng vì yếu đuối → bạn sẽ không dám thể hiện cảm xúc, luôn mạnh mẽ sai cách
- Nếu tuổi thơ từng cố gắng làm vừa lòng để được yêu →bạn sẽ trở thành người luôn cho đi, đến kiệt sức

VÀ CHÍNH TỔN THƯƠNG THƠ ẤU HÌNH THÀNH CÁC CƠ CHẾ PHÒNG VỆ TRONG TÌNH YÊU:
- Làm hài lòng người khác: làm mọi cách để người ta vui, dù chính mình mệt rã rời
- Lạnh lùng giả tạo: xây tường để không ai làm đau nhưng cũng không ai chạm vào được
- Kiểm soát: luôn muốn kiểm soát mối quan hệ để cảm thấy an toàn
- Đổ lỗi: thấy người kia vô tâm nhưng thật ra bạn đang không tin mình xứng đáng
- Tự phá hủy mối quan hệ: vì bạn sợ bị bỏ nên chọn… bỏ trước

VẬY LÀM SAO ĐỂ XỬ LÝ, KIỂM SOÁT TỔN THƯƠNG?
1. Quan sát lại các mô thức lặp lại → Tình yêu trước đây lặp đi lặp lại điều gì? Bạn luôn bị thu hút bởi kiểu người nào?
2. Xác định kiểu gắn bó của bạn → Đây là gốc rễ khiến bạn yêu, phản ứng, và chịu đựng theo một mô thức nhất định.

3. Làm việc với chính tổn thương của mình:
- Viết thư cho chính mình
- Nhìn lại nỗi sợ, nỗi tức giận, nỗi buồn từng bị bỏ quên

4. Tự yêu thương mình → Tự tạo cảm giác an toàn, tự công nhận, tự ôm lấy mình khi mệt mỏi

5. Thay đổi niềm tin:
- Từ tôi không đáng yêu, phải được thay bằng Tôi xứng đáng với tình yêu tử tế
- Từ suy nghĩ tình yêu là khổ phải đổi thành Tình yêu là sự an toàn và tự do.

6. Học đặt ranh giới:
- Biết nói không
- Biết kết thúc mối quan hệ sai
- Biết bảo vệ mình khỏi tổn thương mới
- Bạn cần một nhóm có người hiểu biết về kiến thức dẫn dắt hướng dẫn để bạn tăng khả năng nhận thức về tổn thương, làm 6 điều bên trên, tất cả đều giúp bạn hiểu mình sâu sắc hơn. 

BẠN SẼ DẦN DẦN NHẬN THẤY BẢN THÂN ĐANG TỰ XỬ LÝ TỐT TỔN THƯƠNG:
- Bình tĩnh hơn trước căng thẳng cuộc sống
- Dám nói ra cảm xúc thật
- Không còn sợ cô đơn
- Không còn chịu đựng để được giữ lại
- Thu hút người lành thay vì người khiến bạn đau

Tổn thương tuổi thơ không phải là án chung thân, bạn có quyền thay đổi, xử lý và được yêu đúng mà không cần phải cố gắng đến kiệt sức. Bạn sẽ phải học cách làm lành với chính mình trước rồi mới chọn đúng người để yêu, vì bạn không sinh ra để chạy theo tình yêu mà bạn sinh ra để nhận được yêu đúng cách.

(st)
.